Halogenen (wat “zoutvormers” betekent) omvatten de chemische elementen chloor (Cl), broom (Br), fluor (F) en jodium (I). Bij de productie van kabels worden deze elementen gebruikt om bepaalde isolatie- en mantelmaterialen vlamvertragend te maken. Hier spelen chloor (dat een onderdeel is van PVC-plastic of chloropreenrubber) en fluor (dat wordt aangetroffen in de hoogtemperatuurmaterialen FEP, PTFE en ETFE) een rol. Zelfs broom wordt gebruikt in vlamvertragers voor kabels en draden.
Het probleem is dat halogenen zeer agressief branden en bij ontbranding giftige dampen uitstoten. Ze produceren halogeniden die, wanneer ze in contact komen met vocht, veranderen in zuren die zuurbrandwonden in de luchtwegen kunnen veroorzaken. Bovendien kunnen de vrijgekomen zuren metalen onderdelen laten corroderen, wat schade kan toebrengen aan machines en zelfs aan de wapening van beton in gebouwen. Dit kan resulteren in tijdrovende en kostbare saneringsmaatregelen.
De vlamvertragendheid van kabels en draden is uiteraard een belangrijk criterium voor brandpreventiemaatregelen. Er zijn ook een aantal toepassingen die expliciet halogeenvrije producten vereisen, wat betekent dat kabels en draden bestaan uit materialen die vrij zijn van chloor, broom, fluor en jodium. Als deze kabels in brand vliegen, produceren ze veel minder zuur en rook, en zijn ze minder giftig, wat de gevolgschade aan mensen, gebouwen en machines aanzienlijk vermindert. Echter, ook halogeenvrije kabels stoten nog steeds giftige gassen zoals koolmonoxide uit wanneer ze in brand staan.
Halogeenvrije kabels en draden zijn bijvoorbeeld vereist in gebouwen waar mensen samenkomen en waar waardevolle materiële goederen beschermd moeten worden. Voorbeelden hiervan zijn:
- Gebouwentechnologie: In openbare gebouwen zoals kantoren, winkelcentra, scholen, ziekenhuizen en luchthavens gelden strikte brand- en gezondheidsvoorschriften. De meeste kabels en draden in deze gebouwen zijn vast geïnstalleerd en hoeven niet aan speciale chemische of mechanische eisen te voldoen. Hier worden vaak op PE- of PP-gebaseerde kunststofmengsels gebruikt, die halogeenvrij en vlamvertragend zijn en weinig rook of giftig gas produceren. Ze moeten vaak ook slagen voor bundelverbrandingstests.
- Industrial Automation: Machines en installaties vereisen vaak kabels en draden met hoge chemische en mechanische weerstanden. Bij gebruik in flexibele toepassingen zoals in sleepkettingen of in de robotica zijn deze belastingen bijzonder hoog. Typisch worden hier mantelmaterialen op basis van TPE-O of TPE-U (PUR of Santopreen) gebruikt. Deze zijn ook verkrijgbaar in halogeenvrije uitvoeringen, maar kunnen niet zo vlamvertragend of rookarm worden geproduceerd als kabels voor gebouwentechnologie.