Arbeidsvoorwaarden-nota 2026: werkgevers pleiten voor realistische loonafspraken in onzekere tijden

In de Arbeidsvoorwaarden-nota 2026 roepen AWVN, VNO-NCW en MKB-Nederland op tot lagere loonafspraken in het komende jaar. Volgens de werkgevers zijn de huidige loonkostenstijgingen onhoudbaar geworden en moeten cao-afspraken weer aansluiten bij de financiële draagkracht van bedrijven en sectoren. Daarnaast benadrukken de organisaties dat er in cao’s meer aandacht moet komen voor scholing, productiviteit en duurzame inzetbaarheid om de veerkracht van zowel bedrijven als werknemers te versterken.

Bedrijven onder druk door stijgende loonkosten

De organisaties signaleren dat steeds meer bedrijven moeite hebben om internationaal concurrerend te blijven. Vooral in de industrie en chemie zijn dit jaar opvallend veel bedrijven gesloten. De combinatie van hoge loonkosten en andere kostenfactoren zorgt ervoor dat investeringsbeslissingen steeds vaker in het nadeel van Nederlandse vestigingen uitvallen. Soms wordt productie zelfs verplaatst naar andere Europese landen.

Deze trend is volgens de werkgeverszorgwekkend, omdat ze leidt tot verlies van werkgelegenheid, verminderde investeringen en uiteindelijk een aantasting van het Nederlandse verdienvermogen.

Koopkracht hersteld – argument voor hoge loonstijgingen vervalt

Vakbonden zetten de afgelopen jaren zwaar in op het herstellen van de koopkracht na de sterke inflatie in 2022 en 2023. Volgens recente CPB-cijfers is die koopkrachtdaling inmiddels niet alleen volledig gecompenseerd, maar zelfs verbeterd. De prognoses laten zien dat de koopkracht komend jaar verder stijgt.

Daarmee is volgens de werkgevers het belangrijkste argument voor hoge loonstijgingen niet langer aanwezig. De focus moet verschuiven van koopkrachtcompensatie naar toekomstbestendige arbeidsvoorwaarden.

Meer focus op scholing en duurzame inzetbaarheid

Omdat werk snel verandert en sommige functies verdwijnen, vinden de werkgeversorganisaties het noodzakelijk dat cao’s meer ruimte bieden voor investeringen in nieuwe vaardigheden, opleidingen en het verbeteren van arbeidsproductiviteit.

Voorbeelden zijn:

• efficiënter organiseren van werk;
• het invoeren van arbeidsbesparende technologie;
• structurele afspraken over permanente scholing.

Deze maatregelen versterken zowel de positie van bedrijven als het toekomstperspectief van werknemers. Volgens AWVN, VNO-NCW en MKB-Nederland is dit een duurzamere route dan uitsluitend inzetten op hogere salarissen.

De volledige tekst van de Arbeidsvoorwaarden-nota 2026 kun je hier downloaden.