Verouderde datacenters niet klaar voor AI-eisen

Bij AI denken veel organisaties aan chatbots en taaltoepassingen, maar Boutsen ziet juist de opmars van agentic AI als een belangrijke ontwikkeling voor de IT-infrastructuursector. AI-agenten zijn systemen die zelfstandig taken uitvoeren, informatie verwerken en die onderling samenwerken. Dit legt grote druk op de onderliggende digitale infrastructuur, waarschuwt Boutsen.

“Het schaalbaar en betaalbaar ondersteunen van honderdduizenden gelijktijdige AI-gebruikers en AI-agents is een grote uitdaging voor moderne datacenters en serverruimtes die streven naar een snelle Time to First Token (TTFT). Het vraagt om grote, logisch gekoppelde GPU-clusters waarin processors (CPU & GPU) voortdurend gegevens met elkaar uitwisselen, met een zo laag mogelijke latentie.”

Vermogensdichtheid explodeert

De gevolgen van de snel groeiende vraag naar rekenkracht zijn direct merkbaar op de werkvloer. Traditionele enterprise-racks hebben vaak een vermogensdichtheid van enkele kilowatts tot circa 20 kW, afhankelijk van de configuratie en bezettingsgraad. AI-platformen vragen om veel hogere vermogensdichtheden. “Sommige AI-racks kunnen vandaag al vermogens bereiken van 100 tot 400 kW. Dit is tien tot enkele tientallen keren zo hoog als bij traditionele enterprise-racks,” aldus Boutsen.

De nieuwste generatie AI-infrastructuur maakt de snelle ontwikkelingen zichtbaar. “Zo brengt NVIDIA in zijn vloeistofgekoelde NVL72-platform 72 GPU’s samen in één NVLink-domein. De nieuwste generatie, het Vera Rubin-platform, staat sinds de zomer klaar om de hoek om in massaproductie te gaan en legt de grens al op 250kW per IT-rack.”

Boutsen vervolgt: “HPE begon al in 2018 met het ontwikkelen van ventilatorloze vloeistofkoelingsarchitectuur die tot 400 kW aan warmte per rack kan afvoeren, wat resulteerde in onze Cray EX4000-series. Vandaag werkt HPE labs nauw samen met alle industrie-actoren om de stap naar 600 kW en uiteindelijk 1 MW per IT cabinet te behalen.”

Vloeistofkoeling steeds belangrijker

Maar de vraag is niet alleen hoeveel rekenkracht nodig is, maar vooral hoe organisaties die capaciteit duurzaam, betaalbaar en betrouwbaar kunnen onderbrengen.

Een van de hoofdbrekers in het AI-tijdperk is het koelen van de apparatuur en de ruimtes. Boutsen legt uit: “Traditionele luchtkoeling is bij de hoogste vermogensdichtheden niet langer toereikend. Om die reden stappen steeds meer bedrijven over op directe vloeistofkoeling (liquid cooling) in grootschalige AI- en HPC-omgevingen. Door warmte direct bij de processor af te voeren, kun je ruimtes efficiënter koelen en zijn minder energie-intensieve koelinstallaties nodig.”

Boutsen verwacht dat water-glycolgebaseerde vloeistofkoeling een steeds grotere rol gaat spelen bij AI-platformen voor datacenters. “Met deze vorm van koeling is het mogelijk om met hogere watertemperaturen te werken dan bij traditionele systemen. Dat verlaagt de behoefte aan mechanische koeling én creëert nieuwe mogelijkheden voor warmtehergebruik.”

Hij vervolgt: “Ik adviseer bedrijven om datacenters en IT-ruimtes te ontwerpen als onderdeel van een breder energiesysteem. Hierin kun je restwarmte bijvoorbeeld inzetten voor warmtenetten, kassen of industriële processen. Dit is zowel efficiënt als duurzaam.”

Netcapaciteit wordt strategische factor

Naast vermogensdichtheid en koeling creëert AI een derde uitdaging voor de sector: energiemanagement. Wachttijden voor nieuwe of uitgebreide grootverbruikersaansluitingen kunnen door netcongestie oplopen tot meerdere jaren.

Boutsen: “Als bedrijven hier niet op anticiperen, worden toekomstige AI-initiatieven gefnuikt door een schaarste aan utilities en niet door schaarste van IT-middelen.” De datacenterspecialist adviseert organisaties om niet te wachten totdat AI-projecten volledig zijn uitgerold. “Zodra AI een bedrijfskritische rol krijgt, moet de infrastructuur klaar zijn. Daarom roep ik bedrijven op om hun toekomstig IT-landschap nu al in kaart te brengen, inclusief vermogensbehoefte en schaalbaarheid.”

Soms ligt de oplossing letterlijk om de hoek. Als je de apparatuur dicht bij energieproductielocaties plaatst, hoef je de benodigde stroom niet eerst over een overbelast elektriciteitsnet te transporteren. “Wel blijven glasvezelverbindingen, connectiviteit, vergunningen en fysieke ruimte daarbij onmisbare randvoorwaarden,” aldus Boutsen.

Waarom modulaire datacenters terrein winnen

Bijkomend probleem is dat de ontwikkeling van AI zó snel gaat dat de bouwcyclus van een datacenter het niet bij kan houden. AI-hardware vernieuwt zich iedere paar jaar, maar nieuwe datacenterprojecten hebben een doorlooptijd van meerdere jaren. Dit betekent in de praktijk soms dat een datacenter al verouderd is bij de oplevering.

Volgens Boutsen ligt de oplossing voor dit dilemma in modulair bouwen. “Door IT-capaciteit, energievoorziening en koeling modulair op te bouwen, ontstaat meer flexibiliteit om toekomstige AI-workloads te ondersteunen. Op het moment dat een nieuwe generatie hardware beschikbaar komt, hoef je de faciliteit niet opnieuw te ontwerpen. Je kunt de afzonderlijke IT-modules simpelweg vervangen en de koeling en energievoorziening eventueel uitbreiden.”

Duurzaamheid breder dan PUE

Ondertussen staat duurzaamheid ook nog steeds hoog op de politieke agenda.

De Europese Commissie werkt aan een gemeenschappelijk beoordelingssysteem voor datacenters dat onder meer energiegebruik, waterverbruik, restwarmte en de bijdrage aan het elektriciteitsnet inzichtelijk maakt. De eerste duurzaamheidslabels worden vanaf 2027 verwacht.

Niet wachten tot de vraag zich aandient

Boutsen vat de rode draad van zijn keynote kernachtig samen. “AI is niet zomaar een nieuwe workload die je even toevoegt aan de bestaande infrastructuur. Het verandert de manier waarop datacenters worden ontworpen, gekoeld, gevoed én verduurzaamd op fundamenteel niveau.”

Het IT Infra event vindt plaats op woensdag 25 november 2026 in Congrescentrum 1931 in ’s-Hertogenbosch. Meld je kosteloos aan via de website.