Defensie & Technologie - FHI, Federatie van technologiebranches

Defensie: een sector in beweging

De veiligheid in Europa staat onder druk. Geopolitieke spanningen, de oorlog in Oekraïne en nieuwe dreigingen op het gebied van cyber en kritieke infrastructuur maken een sterke en technologisch hoogwaardige defensie steeds belangrijker.

De komende jaren nemen de investeringen in defensie dan ook fors toe. Nederland en de andere NAVO-landen investeren in materieel, technologie, innovatie en weerbaarheid. Dat biedt volop kansen voor de technologische industrie.

Het FHI-defensiecluster brengt bedrijven en kennis bij elkaar en helpt leden om deze ontwikkelingen te volgen, nieuwe verbindingen te leggen en kansen in de defensiemarkt te benutten.

Vijf technologische speerpunten

NLD-gebieden binnen het defensiebeleid zijn vijf specifieke technologische speerpunten waarin Nederland sterk is en waarin het ministerie van Defensie extra investeert. NLD staat hierbij voor Nederlands (of nationaal) leidend; het zijn de gebieden waarop Nederland technologisch vooroploopt of wil vooroplopen in samenwerking met de industrie en kennisinstellingen.

Deze aanpak is vastgelegd in beleidstukken zoals de Defensie Strategie voor Industrie en Innovatie.

De 5 NLD-gebieden

Intelligente systemen: Denk hierbij aan onbemande (rekenkundige) systemen, drones, kunstmatige intelligentie (AI) en cybercapaciteiten.
Sensoren: Geavanceerde detectie- en waarnemingstechnologieën om het slagveld of de omgeving te observeren.
Quantumtechnologie: Toepassingen op het gebied van quantumcomputing en -communicatie voor onder meer veilige verbindingen.
Ruimtevaarttechnologie (Space): Technologieën gericht op satellieten en toepassingen in de ruimte die cruciaal zijn voor communicatie en observatie.
Slimme materialen (Smart materials): Innovatieve en sterke materialen met unieke eigenschappen voor bescherming en materieel.

Hoe werkt de defensiemarkt?

Defensie als inkoper

Defensie is een grote en diverse inkoper. Het ministerie koopt onder meer schepen, vliegtuigen, voertuigen, IT, radarapparatuur en andere militaire systemen. Daarnaast zijn er veel civiele producten en diensten nodig, zoals medische apparatuur, transport, catering, opleidingen en adviesdiensten.

Het Nederlandse ministerie van Defensie is opgebouwd uit zeven hoofdonderdelen: de Bestuursstaf, vier operationele krijgsmachtdelen en twee ondersteunende commando’s.

Een belangrijk deel van de materieel- en IT-inkoop loopt via het Commando Materieel en IT (COMMIT). COMMIT is verantwoordelijk voor de aankoop, instandhouding en verkoop van materieel en koopt uiteenlopende militaire producten, diensten en IT-oplossingen in. Het Defensie Ondersteuningscommando (DOSCO) richt zich onder meer op facilitaire, logistieke, personele en medische ondersteuning.

Waar vind je opdrachten?

Defensie moet zich bij veel opdrachten houden aan Europese en nationale aanbestedingsregels. Voor militaire en veiligheidsopdrachten geldt de . Boven de toepasselijke drempelbedragen moeten opdrachten in principe Europees worden aanbesteed, tenzij een specifieke uitzondering geldt.

De belangrijkste plekken om voorgenomen opdrachten en aanbestedingen te volgen zijn:

TenderNed – voor aanbestedingen van de Nederlandse overheid.
Tenders Electronic Daily (TED) – voor Europese aanbestedingen.

Voor bedrijven die de defensiemarkt willen betreden is het daarom belangrijk om deze platforms actief te volgen en de aanbestedingsdocumenten goed te bestuderen.

Niet alleen rechtstreeks leveren

Je hoeft niet altijd rechtstreeks een contract met Defensie te sluiten. Bij grote investeringsprojecten kun je ook als toeleverancier betrokken raken. In dat geval contracteert een hoofdleverancier of OEM (Original Equipment Manufacturer) je voor een onderdeel, technologie of dienst.

Dat maakt de defensieketen interessant voor een brede groep technologiebedrijven. Een specialist in sensoren, elektronica, IT, materialen of productietechnologie kan bijvoorbeeld onderdeel worden van een groter defensiesysteem zonder zelf het complete systeem te leveren.

Wat is mijn plek in de keten?

De defensieketen kent verschillende posities/tiers. Een kleine groep OEM’s en integrators levert complete systemen aan Defensie en onderhoudt een directe relatie met Defensie. Zij sturen de toeleveringsketen aan. Daarnaast zijn er directe leveranciers die rechtstreeks aan Defensie leveren, vaak via aanbestedingen.

Een grotere groep bedrijven opereert als toeleverancier van OEM’ers en levert bijvoorbeeld subsystemen of technologie. Daaronder bevindt zich een zeer grote groep leveranciers die onderdelen en componenten levert aan industriepartners. Hoe verder een bedrijf van het eindproduct en Defensie af staat, hoe kleiner doorgaans de directe rol en zichtbaarheid richting Defensie. FHI leden zijn veelal tier 1 en 2 leveranciers.

Waar moet je als leverancier aan voldoen?

Zakendoen met Defensie vraagt om meer dan een goed product. Defensie verwacht voldoende technische kennis, ervaring en capaciteit om een opdracht uit te voeren.

Ook moet je onderneming financieel en economisch voldoende sterk zijn. Afhankelijk van de opdracht kan Defensie aanvullende eisen stellen, bijvoorbeeld op het gebied van kwaliteitszorg.

Een praktische route naar de defensiemarkt

Wil je met jouw bedrijf aan de slag met Defensie? Begin dan met deze vijf stappen:

Bepaal je toepassing
Welke technologie, kennis of dienst van jouw bedrijf is relevant voor Defensie?
Verken de markt
Kijk welke projecten en ontwikkelingen aansluiten bij jouw expertise.
Volg aanbestedingen
Houd actief in de gaten.
Kijk naar de keten
Onderzoek welke OEM’s, integrators en industrie partners actief zijn binnen jouw markt. Ook daar liggen kansen.
Bereid je organisatie voor
Controleer via

Waar vind je meer informatie?

Raadpleeg de FHI Routekaart voor het antwoord op jouw vragen/de route naar Defensie en OEM’ers.

Voor startups, scale-ups en innovatieve techbedrijven (MINDbase)

Als je een vernieuwend (dual-use) idee of prototype hebt, is het landelijke netwerk van MINDbase (Military Innovation by Doing) het officiële startpunt. Defensie heeft fysieke innovatiehubs geopend op bruisende tech-locaties in heel Nederland. Je kunt via deze hubs laagdrempelig in contact komen met een Defensie Innovatie Team (DIT).

Regionale MINDbases: Gevestigd op innovatiecampussen in onder andere Delft, Eindhoven (Brainport), Enschede, Geleen (Brightlands), Groningen en Amsterdam.
Aanmelden via e-mail: Je kunt direct contact opnemen via het centrale of regionale loket (zoals mindbase@mindef.nl of regiospecifieke adressen zoals mindbasenoord@mindef.nl). Het team helpt je te onderzoeken of jouw technologie matcht met de militaire behoeften en helpt je bij de route naar financiering.

Subsidies en innovatieprogramma's (Calls)

Defensie stelt regelmatig miljoenenbudgetten beschikbaar voor hightech mkb-bedrijven via specifieke innovatieprogramma’s.

MKB Defensie calls: In samenwerking met Holland High Tech worden er specifieke calls uitgeschreven. Hiermee kunnen techbedrijven (vaak samen met kennisinstellingen) subsidies krijgen om dual-use toepassingen te ontwikkelen binnen de NLD-gebieden zoals Space, Quantum en Smart Materials.
Houd de subsidiekalenders van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en de kanalen van Holland High Tech in de gaten voor actuele deadlines.

NIDV (Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid)
De NIDV vereniging fungeert als dé koepelorganisatie en de belangrijkste brug tussen de Nederlandse defensie-industrie en de overheid. Zij helpen je bij netwerken, positionering en deelname aan internationale defensieprojecten.

Vragen voor FHI?
Neem contact op met Marc Berkouwer of Rik Meijerhof

Radarontwikkeling binnen Robin Radar: technologische sprongen voor een nieuw tijdperk van detectie

Verduurzaming van defensievastgoed: technische complexiteit in grootschalige transformatie

Defensie & Technologie