De machinebouw verandert al aan de tekentafel
Door: Hans Risseeuw
Machines moeten meer kunnen, terwijl hun complexiteit toeneemt. Productvarianten, digitalisering, strengere eisen aan cybersecurity en een groeiende hoeveelheid data grijpen steeds sterker op elkaar in. Tijdens het FHI Machinebouw Event op 1 december in Congrescentrum 1931 in ’s-Hertogenbosch staat daarom niet alleen nieuwe technologie centraal, maar vooral de vraag hoe machinebouwers die complexiteit beheersbaar houden.
Een belangrijk deel van het antwoord ligt al aan het begin van het ontwikkelproces. TNO laat zien hoe Model-Based Engineering en generatieve AI engineers kunnen helpen om ontwerpkeuzes vroeg te analyseren en te optimaliseren. AI wordt daarbij ingezet om modellen te genereren, analyseren en verbeteren.
Ook softwareontwikkeling verandert. In een andere sessie staat community-driven PLC-development centraal. Het uitgangspunt: waarom zou iedere machinebouwer afzonderlijk dezelfde softwarefunctionaliteit ontwikkelen als bewezen modules en kennis ook gedeeld en hergebruikt kunnen worden?
Intelligentie verschuift
Tegelijkertijd verandert de architectuur van machines. Jarenlang kwam steeds meer functionaliteit in de centrale PLC terecht. Turck laat zien hoe slimme sensoren, I/O-modules en decentrale subsystemen inmiddels lokale beslissingen kunnen nemen, terwijl de PLC de coördinatie van het geheel verzorgt. Murrelektronik trekt decentralisatie door naar de fysieke installatie, waarbij besturing, sensoren en actuatoren direct op de machine worden geplaatst.
Die digitalisering stelt ook andere eisen aan het ontwerp. HMS Networks behandelt netwerksegmentatie als onderdeel van de machinearchitectuur en legt de relatie met de Machineverordening en Cyber Resilience Act. Phoenix Contact gaat in op IEC 62443 en de selectie van producten op basis van cybersecurityfunctionaliteit. Ook EMC krijgt aandacht: meer sensoren, frequentieregelaars en communicatiesystemen vergroten het risico op elektromagnetische storingen.
Van techniek naar organisatie
Toch is een betere machine niet uitsluitend een technische opgave. Dat blijkt uit de praktijkervaring van MPac Langen en Yellax met engineeringoptimalisatie. Modulariseren, standaardiseren en automatiseren klinkt logisch, maar leidt in de praktijk ook tot discussie, weerstand en keuzes waarvan de uitkomst vooraf niet altijd vaststaat. Ook EPLAN en Rittal leggen bij digitalisering nadrukkelijk de verbinding met de mensen die ermee moeten werken.
Het programma van het Machinebouw Event maakt daarmee vooral één ontwikkeling zichtbaar: software, hardware, data, cybersecurity en engineering raken steeds nauwer met elkaar verweven. De keuzes aan de tekentafel bepalen daardoor steeds meer wat een machine later kan.