Introductie
Ook dit jaar zijn wij als vereniging uitgenodigd voor de jaarlijkse klankbordgroepvergadering van het Kennisplatform EMV (kennisplatform.nl) Het platform heeft als doel om wetenschappelijke kennis over elektromagnetische velden (EMV) en gezondheid begrijpelijk en toegankelijk te maken voor een breed publiek.
Onze deelname aan de klankbordgroep heeft twee doelen:
- Informatievoorziening aan leden: Veel van onze leden krijgen vanuit hun werk met EMC-vraagstukken ook vragen over blootstelling aan elektromagnetische velden. Door kennis en ontwikkelingen vanuit het platform met jullie te delen, willen we bijdragen aan het geven van goed onderbouwde, toegankelijke en wetenschappelijk verantwoorde antwoorden.
- Bijdragen aan inhoudelijke discussies: Met onze technische expertise op het gebied van meetmethoden en mitigatie van EM-velden en netvervuiling leveren we een bijdrage aan een evenwichtige en feitelijke dialoog binnen de klankbordgroep.
De bijeenkomst werd bijgewoond door een breed scala aan organisaties, waaronder DNV, Antennebureau, TenneT, Stralingsbewust, UMC Utrecht, Stichting EHS, RIVM, Alliander, GGD, en de ministeries van EZK, VWS, I&W en Defensie.
Een belangrijke ontwikkeling die tijdens de vergadering werd gedeeld, is dat het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) voortaan een coördinerende rol op zich neemt ten aanzien van elektromagnetische velden. Dit moet leiden tot duidelijkere communicatie vanuit de overheid over dit onderwerp.
Denkgroepen
Denkgroep Netvervuiling
Het overleg startte met een update van de Denkgroep Netvervuiling. Binnen deze groep bestaat redelijk consensus over de oorzaken van netvervuiling. Wel blijven er verschillen van inzicht bestaan over oplossingsrichtingen, met name tussen elektrosensitieve deelnemers en technisch georiënteerde partijen. Ondanks deze verschillen wordt de samenwerking als open en constructief ervaren.
Er wordt gewerkt aan het toevoegen van een reeks Q&A’s over netvervuiling aan de website van het kennisplatform. Ook zal de Eindhoven University of Technology een bijdrage leveren middels aanvullend onderzoek.
Nieuwe denkgroepen
Vanwege de positieve ervaringen met de Denkgroep Netvervuiling wordt overwogen om nieuwe denkgroepen op te richten. Hiervoor zijn de volgende criteria opgesteld:
- Het onderwerp past binnen de missie en visie van het kennisplatform.
- De juiste partijen willen deelnemen, zodat er een werkbaar handelingsperspectief ontstaat.
- De deelnemers hebben een constructieve houding.
Suggesties voor nieuwe denkgroepen zijn onder andere:
- Energy hubs en smart grids
- Inclusie van mensen met EHS (bijvoorbeeld in relatie tot elektrificatie van huishoudens en mobiliteit)
- Zwerfstromen en aardingsproblematiek
Presentaties
Nick van den Broek (TenneT) – Energietransitie en magneetvelden
Nick presenteerde een overzicht van de huidige situatie in het Nederlandse hoogspanningsnet:
- Circa 25.000 bedrijven en instellingen staan op de wachtlijst voor netaansluiting.
- De gemiddelde wachttijd is inmiddels opgelopen tot twee jaar of langer, met de verwachting dat deze verder stijgt.
Om het hoogspanningsnet uit te breiden en te versterken zonder de bevolking bloot te stellen aan te hoge magneetvelden, wordt onder meer gewerkt met slimme configuraties van hoogspanningslijnen aan de masten. Er worden simulaties uitgevoerd om magneetveldcontouren te berekenen en bij ruimtelijke planning rekening te houden met de grenswaarde gebaseerd op een jaargemiddelde van 0,4 μT.
Daarnaast wordt het net opgesplitst in kleinere ‘pockets’, wat de robuustheid ten goede komt.
Fred Woudenberg (GGD Amsterdam) – Ruimtelijke inpassing van onderstations
Fred ging in op hoe binnen de gemeente Amsterdam wordt omgegaan met de plaatsing van onderstations en transformatorhuisjes. Een belangrijk onderdeel hiervan is het berekenen van de 0,4 μT-contouren en het organiseren van inspraakavonden, waarbij omwonenden worden geïnformeerd over de voorzorgsmaatregelen en waar nodig gerustgesteld met meetgegevens. Door de overheid wordt het uitvoeren van dergelijke berekeningen rond hoog- en middenspanningsstations afgeraden, maar Amsterdam weet op deze manier wel meer draagvalk te creëren. Deze werkwijze roept in het land wel veel vragen en discussie op.
Rob van der Boom (Stichting EHS) – Gezondheidsrisico’s volgens Stichting EHS
De laatste presentatie werd verzorgd door Rob van der Boom van Stichting EHS. In zijn presentatie gaf hij kritiek op het overheidsbeleid ten aanzien van nieuwe gezondheidsrisico’s en stelde hij vraagtekens bij de algemeen aanvaarde blootstellingslimieten.
Hoewel deze presentatie leidde tot discussie, werd uiteindelijk geconcludeerd dat consensus niet binnen bereik lag. Er werd daarom gepleit voor gezamenlijke oplossingsrichtingen, zoals het inrichten van ‘witte zones’: gebieden met zeer lage niveaus van elektromagnetische velden.